Controleer jij de telefoon van je kind?

Je begeleidt je kind in het offline leven met vriendjes, contacten, school etc. Ook in hun online leven hebben ze begeleiding nodig, maar hoe doe je dat als je er zelf niet mee opgegroeid bent en misschien minder kennis over de apps en media hebt dan je eigen kinderen? Gevoelsmatig wil je je kinderen beschermen voor foute mensen en verkeerde filmpjes. Je wilt de ongrijpbare online wereld kunnen controleren. Controleer jij wat je kinderen doen op internet? En voorkomt het dat ze de fout in gaan?

Controleren
Dan ben je niet de enige. Uit onderzoek (bron: jmouders.nl) blijkt dat 57% van de ouders hun kinderen controleert op internet en social media. 48% checkt zelfs de telefoon van hun kinderen.
Aan dat controleren zitten voor- en nadelen. Ja, we zien wat zij zien en hoe ze reageren. Maar het geeft je kinderen niet het gevoel dat je ze vertrouwt, wat de relatie met je kinderen niet positief beïnvloedt. Daarnaast hebben ook zij recht op privacy. Dan verbied je ze toch gewoon om het te gebruiken? Maar zolang er vriendjes en vriendinnetjes zijn die wel telefoons hebben en spelletjes spelen, zullen ze zich er toch wel in mengen. Dan kan je maar beter zorgen dat je kinderen weten hoe ze zich moeten gedragen op internet en andere media, en dat ze kunnen inschatten wat media voor invloed kan hebben op de werkelijkheid. Maar hoe doe je dat?

Mediawijs
Wat je eigenlijk wilt is dat je kind mediawijs wordt. Maar wanneer is een kind mediawijs?

  • Als ze zelf de tijdsbesteding in de gaten kunnen houden
  • Als ze zelfstandig de informatie in de (social)media begrijpen. D.w.z. wat is waar/onwaar, wat is waardevol en wat is de invloed die de media hebben op ons leven (kritisch leren kijken)
  • Als ze overzien hoe ze zelf iets kunnen uitdragen en wat andere daar mee kunnen doen

Om het voor ouders en scholen wat behapbaar te maken is het begrip “mediawijsheid” opgesplitst in 10 competenties (www.mediawijzer.nl). Dit betekent dat kinderen kennis hebben van media, vaardigheden hebben met betrekking tot het zelf gebruiken van media en weten welke houding tegenover (social)media ze het beste kunnen aannemen.

Kinderen hebben vanaf jongs af aan al contact met telefoons, tablets en later ook computers en social media. Dit betekent dat er eigenlijk geen ondergrens is om met een mediawijze opvoeding te beginnen. Elke leeftijd heeft weer nieuwe aspecten die aandacht verdienen, en op elke leeftijd kan je weer op een andere manier het gesprek aan gaan met je kinderen. Op de site van het NJI is een Toolbox beschikbaar voor ouders en professionals waarin per leeftijdscategorie concreet staat beschreven hoe de ontwikkeling van kinderen verloopt en wat daarbij passend is.

Media opvoeding
Media opvoeding is onderdeel van de algemene opvoeding. Als ouder richt je de leefomgeving van je kind(eren) in: je begeleidt ze, controleert ze en helpt ze interpreteren met als doel dat ze mediawijs worden. Er zijn verschillende manieren in het begeleiden van kinderen die willen leren omgaan met de (social)media.

  • Actief (praten, uitleggen, eigen gevoelens en mening uitspreken, kritisch leren kijken naar wat je ziet)
  • Monitoring (van een afstandje mee kijken)
  • Supervisie (achteraf controleren)
  • Restrictief (bepalen wat ze wel/niet mogen zien en hoe lang)
  • Gezamenlijk (samen op internet)

Uit onderzoek (bron: nji.nl) is gebleken dat met name actieve begeleiding effectief is en zorgt dat kinderen mediawijs worden, samen er over praten is bij elke leeftijd belangrijk. De restrictieve stijl heeft het gevaar dat iets verbieden het ook extra interessant maakt voor kinderen, en dat ze het misschien stiekem alleen gaan bekijken. In de praktijk zal je als ouder de verschillende stijlen vaak door elkaar gebruiken.
In de opvoeding geef je je kind grenzen. Dit is niet anders in de mediaopvoeding. Een aantal tips voor als je kind (zelfstandig) op internet wil:

  • Laat je kind niet met zijn/haar eigen naam op internet. Stel samen een goede nickname op waarin geen persoonlijke informatie zit (ook geen geboortejaar!)
  • Laat ze altijd hun eigen leeftijd gebruiken
  • Laat ze niet alle vriendschapsverzoeken accepteren. Regel: alleen als je iemand ook in het echt kent
  • Geen persoonlijk informatie op internet zetten, leg ook uit waarom (telefoon, adres)
  • Geen intieme, gevoelige, persoonlijke informatie, foto’s en filmpjes online
  • Spreek van te voren af wanneer en hoe lang ze ergens gebruik van mogen maken

Praten
Wees in alle gevallen niet negatief! Wees open en geïnteresseerd, ook als het misschien niet handig is geweest wat ze hebben gedaan. Dat kan best lastig zijn als je je als ouder zorgen maakt en misschien wel bent geschrokken van wat je hebt gezien. Maar als je boos wordt, krijgen kinderen het gevoel dat ze met dit soort dingen niet bij je terecht kunnen en verlies je juist grip op wat ze doen en laten in de social media.
Ook als er niet iets fout is gegaan is het belangrijk om er met je kinderen over te praten. Maar hoe doe je dit? Een aantal tips:

  • Stel open vragen, en vraag door
  • Gebruik berichten uit het nieuws om onderwerpen aan de snijden
  • Wanneer je iets niet weet, laat je kinderen het aan je uitleggen
  • Gebruik bij jonge kinderen, die nog veel fantasie gebruiken, hun favoriete helden om situaties uit te leggen en na te spelen
  • Vraag naar het gevoel van het kind en naar hoe het voor een ander kan zijn (hoe vind je het dat…? En hoe zou het andere kindje/ de moeder van … zich voelen?)
  • Wees een rolmodel, laat blijken wat je zelf goed-fout vindt door hardop te denken in kindertaal
  • Toon interesse in hun internetvrienden en wat ze doen
  • Vraag naar waar ze bepaalde informatie vandaan hebben, leer ze niet alles te geloven en kritisch te kijken

School
Kritisch leren kijken naar media is ook op school een belangrijk onderwerp. En ook hier is het goed hier samen over te praten. Als leerkracht kan je berichten uit het nieuws, ruzies op school of in WhatsApp groepen e.d. gebruiken om met de klas de sociale interacties eens onder loep te nemen. Hoe ervaart iedereen het, is het verschillend? Hoe komt het dat mensen hetzelfde bericht verschillend kunnen interpreteren? Zo stimuleer je het sociaal inzicht, en oorzaak-gevolg begrip.

Tijd & Verleiding
Hoe lang mogen ze nu achter een scherm? Hoe zorg je dat de constante verleiding die we allemaal kennen ingeperkt kan worden? Hier een aantal tips:

  • Zorg voor balans en variatie van activiteiten. (Social)Media mag niet ten koste gaan van andere dingen
  • Zorg dat je kind voldoende lichaamsbeweging krijgt (min. 1 uur per dag intensief bewegen)
  • Maak vooraf duidelijke afspraken (vb: eerst huiswerk, niet tijdens het eten, niet vlak voor het slapen)
  • Laat ze op vaste momenten gebruik maken van media
  • Zorg dat er geen schermen op de achtergrond aanstaan
  • Geen schermen en media op de slaapkamer
  • Geen schermen en media 1-2 uur voor het slapen gaan

Tips & Informatie linkjes
www.nji.nl
www.mediawijzer.net
www.mijnkindonline.nl
www.mediaopvoeding.nl
Mybee beveiligde browser

Leave your comment