De belangrijkste tips voor ouders over gevaarlijke challenges onder tieners

Vorige week overleed Tim, een jongen van 16 jaar aan de gevolgen van het doen van een wurgspelletje. Dit is één van de gevaarlijke social media challenges onder tieners. Juist vorige week stonden wij in de vakantiestand. Door onze eerdere medewerking aan dit artikel over social media challenges, werden we opnieuw massaal gevonden en gevraagd door de diverse media. RTL Late Night wilde ons wel aan tafel, ook Jinek was geïnteresseerd. Radiozender 3FM wilde wel een nieuw artikel met ons maken. Dit hadden we niet verwacht in onze vakantie… Het is niet dat we niet mee wíllen werken, de timing was gewoon wat off. Dus we maken het goed met deze blog en fijne gratis tips die je zó kunt downloaden en toepassen!

Waarom doen jongeren aan dit soort challenges mee en wat kan je als ouder hierin doen? Het is een nieuw fenomeen, dus hele boeken zul je er niet over vinden. En misschien maakt dat nieuwe het juist wel zo eng. Toen wij jong waren bestónd zo iets gewoon niet. Een goed voorbeeld van je eigen ouders heb je dus niet gehad. De kennis en ervaring met de challenges ontbreekt ook. Tja, hoe er dus mee om te gaan? Het zette ons ook aan het denken. Hieronder zetten we eerst wat uiteen over het WAAROM?! Heb je daar geen zin in en wil je alleen de tips, scroll dan gewoon even naar beneden!

Rol van social media
Het begon grofweg met de hype om een emmer ijswater over je hoofd gieten. Sindsdien zien we op de social media de ene na de andere ‘challenge’ voorbij komen. Over het internet verspreiden deze zich razend snel wereldwijd. Het feit dat je er een foto of zelfs een filmpje aan toe kan voegen maakt het nog aantrekkelijker. Vergelijk het maar eens in je hoofd: hoeveel mensen hadden denk je meegedaan aan de ice bucket challenge als er alleen geschreven berichten over de (social) media waren verspreid? Precies, juist het zien van de reactie van anderen maakt het zo aantrekkelijk. Bovendien heb je het levende bewijs van iemand die het doet en leuk vindt. Dit ontlokt het idee ‘als hij het kan, kan ik dat ook!’.

Puberbrein
Waarom spelen juist pubers deze gevaarlijke spellen? En niet de jongere kinderen, volwassenen of bejaarden? Dit heeft te maken met de levensfase en de hersenontwikkeling. In de puberteit is één van de belangrijkste ontwikkelingsdoelen: ontdekken wie je bent als persoon (eigen identiteit) en waar jij bij hoort. Aansluiting hebben bij een groep is dus heel belangrijk, en buitengesloten worden is één van de grootste nachtmerries van een puber. En dus is er groepsdruk. En experimenterend gedrag.
Bij zelfstandig worden, een andere belangrijke pijler in de puberteit, hoort je afzetten tegen je ouders en gezag in het algemeen. Grenzen aftasten en overschrijden. Niet alleen op het gebied van gezag, maar ook op het gebied van gezondheid en veiligheid (opnieuw in de vorm van experimenterend gedrag).

Daarbovenop komt dat stukje hersenontwikkeling. Hoewel pubers inzicht hebben in oorzaak en gevolg én kunnen reflecteren op hun gedrag, vertroebelen hormonen soms op cruciale momenten het verstandig denken. Kort gezegd leven ze erg in het ‘hier en nu’. Kortetermijnwinst gaat dan al snel boven langetermijngevolgen.
Zo ken ik iemand die in zijn puberteit samen met een paar vrienden over de vluchtstrook van de snelweg naar huis wilde fietsen omdat ‘het sneller was’. Een beter voorbeeld om bovenstaande punten te illustreren ken ik niet. Het is overigens goed afgelopen en de bewuste persoon runt nu succesvol een eigen bedrijf.

Karakter
Nieuwsgierig, spanning zoekend, dominant of populair en niet zo snel bang zijn. Dit zijn eigenschappen die we vinden passen bij jongeren die dit soort challenges opzoeken en initiëren binnen een groep. Dit noemen we voor het gemak de ‘initiatief nemers’. Deze jongeren zullen wellicht eerder onhandige dingen hebben uitgehaald. Als je een puber hebt die bij uitstek bij deze beschrijving past, en die regelmatig grenzen overschrijdt, is het de truc een directe consequentie aan het gedrag te verbinden die opweegt tegen het korte termijn voordeel (een grotere beloning voor je gedragen, of een vervelender ‘verlies’ bij misdragen).

In de media zien we toch juist vaak de verlegen, onschuldige kinderen. Ouders die nooit hadden verwacht dat hún kind dit zou doen. Deze jongeren noemen wij de ‘volgers’. Dit zijn jongeren die zich minder weerbaar voelen in een groep en die, hoewel ze het zelf nooit bedacht zouden hebben, tóch meedoen omdat ze het ook wel spannend vinden of wellicht bang zijn buiten de groep te belanden als ze weigeren. Aan de ouders van deze jongeren raden we extra aan om over dit onderwerp te praten. Deze jongeren zijn nog erg onzeker en zoekend naar wie ze mogen zijn, en kunnen hierin wat extra sturing gebruiken. Verderop in de blog vind je tips en vragen die je kan stellen.

Opvoeding:
Oké, aan bovenstaande drie factoren kan je als ouder niets of weinig doen. Maar zet jezelf niet direct helemaal buiten spel. Ook als ouder heb je en houd je invloed op dit gedrag. Ben je een ouder die zijn kind vanaf jongs af aan heeft geleerd eerst na te denken, alvorens iets te doen? Dan heb je al een goede zet gedaan. Verstandige kinderen overwegen eerst, en de kans dat je kind ‘blind’ mee gaat met ideeën van anderen is vele malen kleiner. En heb je een gezin waarin vrij gepraat wordt over opvallende nieuwsberichten en leeftijdsgebonden onderwerpen, dan ben je helemaal goed op weg. Hiermee leert je kind namelijk zijn eigen mening vormen en voor zijn mening uitkomen. Dit maakt een kind weerbaarder.

Het tragische artikel over Tim waarin Anne-Minke wordt gequoot

Loopt je rond met zorgen? Twijfel je of je het we goed doet en of het wel goed gaat met je kind, maar kan je er zelf niet de vinger op leggen? Neem dan gerust eens contact met ons op en vraag een gratis adviesgesprek aan!

1 reply added

Leave your comment