De peuterpuberteit: Hoera, een driftbui?!

Peuterpuberteit

De boterham met appelstroop, die je net gesmeerd hebt voor je peuter, vliegt met bordje en al over tafel. Je peuter wil geen appelstroop. Natuurlijk sta je op tijd, sterker nog: je bent al te laat. Je haalt diep adem en langzaam tel je tot 10. Die driftbuien en koppigheid mogen dan wel bij de leeftijd horen, ze zijn behoorlijk frustrerend!

Alles voor je kind
Wanneer je een kindje krijgt wil je het alles geven wat het nodig heeft en alles voor ze doen. Ouders gaan ‘door het vuur’ voor hun kinderen. En zolang je kindje nog een baby is, laten ze dat verzorgen ook nog toe. Sterker nog, ze hebben het heel hard nodig, omdat baby’s nog volledig afhankelijk zijn van hun ouders. Ik leg het vaak uit alsof baby’s zichzelf als een verlengstuk zien van hun ouders. Ze onderscheiden zichzelf nog niet als een eigen persoon. Maar als kinderen ouder worden, zo rond de 18 maanden, verandert dat. Door de ontwikkeling van hun hersenen ontwaakt het besef van hun eigen ‘ik’. En ja, een eigen ik kan anders over dingen denken. Het is een noodzakelijk proces als ze zelfstandige mensen willen worden. En dat zal je als ouder merken. Het proces van losmaken is begonnen: Hoera, ik ben twee en ik zeg nee!

Zelluf doen!
Het is even wennen dat je ze niet meer ‘zomaar’ dingen kunnen opleggen, maar dat ‘je kind een eigen willetje heeft en het “zelluf wil doen”. Want eerlijk: heel veel dingen kunnen ze ook nog niet (goed). Maar zelf doen en nee-zeggen is wel leuk! En dat oefenen de peuters dan ook volop, vaak zonder enig idee waarom ze eigenlijk nee zeggen. Het oefenen van de grote mensen dingen doen ze niet zonder reden, want het doel is dat ze het uiteindelijk ook zelf kunnen. En dus zal je als ouder merken dat ze zichzelf uitdagen om zelfstandig te worden. Niet alleen is dit belangrijk om bijvoorbeeld motorisch handig te worden in aankleden, maar ook psychisch is deze fase van groot belang. Hier wordt de basis gelegd van het zelfvertrouwen, het leren omgaan met tegenslagen en leren van je fouten. Geef je kind daarom de ruimte, waar mogelijk, om zelf (beperkte) keuzes te maken en zelf ontelbare keren te oefenen met handelingen tot een succes te maken. Het zal er voor zorgen dat ze doorzettingsvermogen en zelfvertrouwen ontwikkelen! Bedenk wat voor boodschap je kind krijgt wanneer je alles voor ze blijft doen: “ik kan het zelf niet, ik heb hulp nodig”.

Ridder op een potje?
Oefenen van de grote mensen wereld beperkt zich niet alleen tot de realiteit. Ook in het fantasiespel wordt hier druk mee geoefend. Met behulp van kleine keukentjes en poppenhoeken worden hele gezinssituaties nagespeeld. En met verkleedspullen kunnen goed karaktereigenschappen worden uitvergroot en geoefend, zoals heel dapper zijn of heel gemeen. Volledig gaan ze op in deze fantasiewereld, en als ze daar eenmaal in zitten, worden ze niet graag gestoord. Want het onderscheid tussen fantasie en realiteit is er nog niet. Er is maar ruimte voor één ‘werkelijkheid’, en dat kan dus net zo goed even de fantasiewereld zijn. En tja, ook dat is iets om soms even rekening mee te houden. Want je dacht toch niet dat een stoere, dappere ridder op kruistocht op een potje gaat zitten? Het vraagt van jou als ouder dat jij even invoegt in de actuele ‘werkelijkheid’ (fantasie) van je kind en met wat creativiteit de ridder even een ‘brandje laat blussen’.

Slapen & Eten
Dat proces van zelfstandig worden gaat helaas niet zonder slag of stoot. Niet alleen merken ze dat er een jij & Ik zijn, ook beginnen ze door te hebben dat jullie elkaar kunnen beïnvloeden, en ook dát gaan ze uitproberen. Ze zoeken je grenzen op, proberen je te testen met hun gedrag om zo hun eigen zin door te drukken. En laten er nu twee dingen zijn waarbij dat heel vaak lukt: eten en slapen. Het zijn vaak de enige momenten waarop een kind door heeft dat hij macht heeft. Want wanneer je kind niet wil eten, ga je je vaak al snel zorgen maken. Kinderen voelen naadloos aan dat jij eten en slapen heel belangrijk vindt, er meer gespannen op reageert, en er dus meer ruimte is voor onderhandeling. Misschien geef je eerder toe als het om eten gaat, dan met zaken als tv kijken. En voor je het weet eten ze alleen nog maar kip nuggets en slapen ze bij je in bed. Zal ik je een geheimpje hierover vertellen? De enige die dit kan veranderen ben jij. Onze ervaring leert dat moeilijkheden met eten en slapen vaak gerelateerd zijn aan onvoldoende structuur in de opvoeding in het algemeen. De worsteling met die nieuwe ‘ik met mijn willetje’ zorgen nu eenmaal voor wat meer chaos. En dit vraagt om vaste regels, consequent handelen en van je kind om te leren omgaan met tegenslagen en teleurgesteld worden. En ja, daar komt wel eens een driftbui bij kijken.

Driftbuien: voorkomen beter dan genezen? 
Die eigen ‘ik’ met eigen ideetjes, meningen en creatieve oplossingen voor grote problemen (dan bellen we de koning toch even op?) heeft veel leuke kanten. Maar ontwikkeling gaat stapsgewijs. En het hanteren van je emoties staat iets verder op de ladder dan een eigen ik ontdekken. Vandaar dat het omgaan met tegenslagen, zoals wél iets moeten doen of geen tv mogen kijken, nog dikwijls gepaard gaat met een driftbui. Dat moment waarop je je kind niet goed meer kan bereiken of sturen, en je voelt dat jouw rust ook snel wegvaagt. Ik vertel je zo waarom dit niet erg is, maar misschien wil je het liever voorkomen. Niet dat er dan nooit meer driftbuien zullen plaatsvinden, maar wellicht wel minder. We hebben een aantal fijne tips hieronder opgesomd.

Wist je dat een driftbui ook een belangrijk leermoment is? Zonder die heftige emoties te ervaren, kunnen ze ook nooit leren deze te hanteren. Je kan hierbij helpen door altijd na te praten en samen te benoemen wat er gebeurde en hoe je het nu goed kan maken (Ouder: “ik zag dat je heel boos werd en toen viel boem ineens de vaas ervan om. Al die stukjes… wat moeten we daar nu mee?” Kind: “plakken!”).
Sommige kinderen moeten echt even uitrazen (vooral als ze nog erg jong zijn). Zodra je weer wat contact kan maken tijdens het huilen of schreeuwen kan je benoemen dat je er zo niets van kan verstaan, dat je ze graag wilt helpen, maar ze dan even rústig moeten zeggen wat er is. Ze leren dan zichzelf versneld kalmeren en naar een oplossing te schakelen in plaats van in de emotie en hulpeloosheid te blijven hangen. Dit is supergoed voor later zelf problemen kunnen oplossen in moeilijke situaties!

Maar hoe dan?!

Leuk dat jullie zeggen dat het een leermoment is, maar lastig is het ook! Dus hoe ga je dan om met die driftbuien? Hieronder te tips!

Tips

  • Zorg voor voldoende regels, beperkte keuzes en geen oneindige rek-ruimte. Peuters hebben nog geen besef van hoever ze kunnen gaan, dus ze hebben van jou de grenzen nodig. Geef die grenzen duidelijk aan (accepteer de driftbui-verwerking van emoties) en je houd de regie!
  • Wil je dat je kind meegaat of iets doet, oftewel, is er eigenlijk geen keuze? Vraag dan niet of je kind meegaat (boodschappen doen), maar kondig het gewoon aan.
  • Geef je kind op andere momenten wel keuzes (vruchtenyoghurt of vla als toetje, wil je pindakaas of appelstroop op brood, tussen twee tv programma’s, spelletjes, wie brengt je vanavond naar boven, etc). Een gekaderde keuze uit twee dingen die helemaal passen bij de leeftijd van je kind, zorgt ervoor dat hij al kan oefenen met keuzes maken, het gevoel ontwikkelt dat het uitmaakt wat hij denkt/kiest (eigenheid ontwikkelen), én vermindert de kans dat hij dit gaat proberen op zaken waar jij liever de keuze houdt! Hetzelfde geldt voor laten oefenen met ‘zelluf doen!’.
  • Driftbuien kunnen doodvermoeiend zijn, het bloed onder je nagels vandaan halen en ze zijn zelden gunstig getimed. No way dat jij altijd je hoofd koel kan houden. Je bent immers ook maar een mens. Maar terug schreeuwen is geen goed idee. Voel je het einde van je geduld aankomen, tel dan tot 10 of ga even weg uit de situatie. Spreek eventueel met je partner af hoe je dit samen kunt aanpakken.Wil je zien hoe andere ouders dit doen? Bekijk HIER het (misschien al bekende) filmpje van Solomon en hoe zijn vader reageert op zijn gesmeer met… juist, sudocrème! Niet alleen blijft hij rustig, ook geeft hij zijn zoontje voldoende tijd om alle indrukken en emoties te verwerken, wat een hilarisch gesprek oplevert.

     

  • Peuters houden zelden rekening met timing of waar je bent. Soms halen ze juist op een openbare locatie nog iets extra’s uit de kast omdat jij je geneert en geneigd bent toe te geven om het zo snel mogelijk te laten stoppen. Niet doen. Heb lak aan andere mensen en doe wat nodig is. Soms betekent dit met een schreeuwend kind onder je arm de supermarkt uit lopen.
  • En last but not least: Zorg goed voor jezelf! Jouw lontje wordt weer langer als je zorgt voor genoeg slaap, gezond eten en voldoende beweging. Houd balans door ook wat tijd in te blijven plannen voor jouw hobby’s en vrienden.

Leave your comment