Hoe overleef ik… een prikkelgevoelig kind en Sinterklaas

Overprikkeling feestdagen voorkomen

De feestdagen staan weer voor de deur! Niet alle ouders zullen hier al mee bezig zijn, maar als je een kind met autisme, ADHD of gewoon een prikkelgevoelig kind hebt, dan kijk je er misschien zelfs al een beetje tegenop. Deze kinderen reageren namelijk erg gevoelig (lees: van slapeloze nachten tot enorme driftbuien) op de spanning en poespas die om de feestdagen hangt, terwijl je als ouder gewoon gezellige feestdagen wilt! Hoe doe je dit?

Prikkels
Wist je dat we als mens per seconde 11 miljoen prikkels krijgen? Dit is in een normale situatie. Deze prikkels krijgen we van om ons heen (wat we zien, horen, voelen, ruiken, proeven), maar ook van uit ons eigen lijf (bijv. je hartslag, hongergevoelens, je evenwicht, waar al je ledematen zich bevinden zodat je gecoördineerd kunt bewegen, spierspanning etc). Prikkelgevoelige kinderen hebben meer moeite deze prikkels te filteren, en de focus te leggen op prikkels die op dat moment belangrijk zijn. Prikkels komen harder binnen, ook degene die ‘minder belangrijk’ zijn. Het is dus flink aanpoten om zelf deze prikkels te ordenen en de juiste informatie eruit te filteren. Opletten en luisteren is hierdoor moelijker. Niet voor niets dat het deze kinderen enorm helpt als situaties voorspelbaar zijn, dan weten ze al een beetje naar welke prikkels ze moeten uitkijken! Dat geeft rust.

Tijdens de feestdagen is er meer onrust: kinderen zijn wat meer gespannen (zenuwachtig, spannend om Sinterklaas te gaan zien) en omdat er om hem heen vaak veel meer gebeurt. Denk bijvoorbeeld aan versieringen, familiebezoek, muziek, meer situaties waar ze met veel kinderen in één ruimte zijn. Dat is extra hard werken voor je kind, waardoor het eerder moe is en tussendoor vaker prikkelarme pauzes nodig heeft.

Voorspelbaarheid
De meeste schoolomgevingen zijn voorspelbaar: kinderen weten wanneer ze er moeten zijn, waar ze moeten zitten en hoe de dag er ongeveer uitziet. Ook weten ze de regels op school en als ze zich hier niet naar gedragen, dat er een consequentie volgt.
Thuis is er voorspelbaarheid als je als gezin een dagritme hebt. Bijvoorbeeld rond dezelfde tijd avondeten, altijd na het avondeten douchen en dezelfde handelingen bij het naar bed gaan of opstaan en klaarmaken voor school.
Met feestdagen, zoals Sinterklaas, gelden ineens andere rituelen. Het zijn dagen vol uitzonderingen. De voorspelbaarheid valt deels weg, waardoor het voor prikkelgevoelige kinderen moeilijker is om te schakelen en flexibel met deze uitzonderlijke situaties om te gaan. Je kind wordt dan sneller boos. Dit is niet omdat hij de feestdagen niet leuk vindt, maar omdat hij de voorspelbaarheid die hij zo hard nodig heeft, kwijt is. Help hem dus hierbij door de feestdagen goed samen voor te bereiden, tips volgen hieronder!

Verwachtingen
Verwachtingen zijn eigenlijk een soort ongeschreven regels. Ze zijn heel sociaal, we weten wat iemand verwacht door naar diegene te kijken: de houding, gebaren en gezichtsuitdrukkingen van mensen. Als je op een terras de ober aankijkt, verwacht je dat hij de bestelling komt opnemen. Daar komt geen taal aan te pas. Voor een sjiek feestje kleed je je netjes en je gaat er niet schreeuwen. Deze regels liggen niet vast, maar we ‘voelen’ aan de situatie wat gepast is. Dit vinden we vanzelfsprekend.

Sommige prikkelgevoelige kinderen voelen dit naadloos aan. Andere prikkelgevoelige kinderen, vaak de kinderen met een vorm van autisme, hebben hier juist heel veel moeite mee.
Aan feestdagen kleven veel verwachtingen en daarmee mogelijke onduidelijkheden, bijvoorbeeld het Sinterklaasfeest op school: waar je wel en niet mag zitten in de gymzaal tijdens het Sintfeest, wanneer je je vinger op moet steken of je gewoon mag roepen, wanneer je mag opstaan en wanneer je moet blijven zitten, wanneer je cadeaus moet dichtlaten en wanneer ze opengemaakt mogen worden.
Je begrijpt nu dat kinderen die moeite hebben met verwachtingen tijdens deze feestdagen wat extra hulp nodig hebben. Lees onze tips hieronder!

Sinterklaas is een kinderfeest
Hoe vierde je zelf vroeger Sinterklaas? Welke tradities hadden jullie? En wat voor een beeld heb je bij hoe je zelf Sinterklaas met je kinderen zou willen vieren, wat is jouw ideaalplaatje?

Als je fijne herinneringen hebt aan leuke tradities, dan wil je die waarschijnlijk ook doorgeven aan je eigen kinderen. Ze verrassen, de gezelligheid van iedereen bij elkaar hebben, de blije gezichten zien als er een cadeautje wordt opengemaakt… Sommige ouders vragen mij wel eens waarom het niet gewoon zo kan?

En dan vertel ik ze het volgende: Terwijl wij denken dat we voor onze kinderen bezig zijn, leuke cadeautjes kopen, gezellige voorbereidingen treffen, het huis gezellig maken, hebben we vaak de bril op van hoe wij zelf denken dat het voor de kinderen gezellig zal worden (waar we zelf dan weer enorm van genieten). We nemen daar onze eigen herinneringen en wensen/verwachtingen in mee. Echter is het een kinderfeest voor jouw kinderen, jouw unieke fijne kinderen, die, als je dit artikel leest, waarschijnlijk net andere behoeften hebben. De truc is dus Sinterklaas te gaan vieren en voor te bereiden vanuit de belevingswereld van jouw kind.

Dus door het Sinterklaasfeest te bekijken door de bril van jouw prikkelgevoelige kind. Waarschijnlijk kom je dan tot de ontdekking dat je je eigen idealen tot op zekere hoogte zal moeten laten schieten, en dat is even slikken, maar je krijgt er wel een gezelliger feest voor terug!

Een voorbeeld van ouders die dit heel goed door hadden, zij vertelden mij:

Andere ouders die ook door de bril van hun kind keken: “ We hebben ons zoontje al toen hij 4 jaar was verteld dat Sinterklaas niet bestaat en uitgelegd dat het verklede mensen zijn en hoe alles zit. Eerst reageerde hij boos, maar nu hij de waarheid weet is het Sinterklaasfeest minder spannend. Hij wil nu wel gewoon mee naar de intocht, zingt mee met de liedjes en kan er meer van genieten. Bovendien vindt hij het prachtig dat hij iets weet wat anderen nog niet weten. Het is ons geheimpje.”

Algemene tips:

  • Stel je eigen verwachtingen bij en kijk wat je kind nodig heeft.
  • Net zoals in de quote hierboven kan het soms voordelen hebben je kind eerder de Sinterklaas waarheid te vertellen. Ga bij jezelf maar na: als je eenmaal weet dat het volwassen mensen in pakken zijn die liedjes komen zingen, pepernoten strooien en een cadeautje achterlaten, is het al een stuk minder spannend.
  • Beperk het aantal Sinterklaasfeesten, sla bijvoorbeeld die van je werk over, en laat grootouders het wat bescheiden houden.
  • Maak het thuis niet te spannend: dus geen Pieten die pepernoten naar binnen strooien, maar bijvoorbeeld een buurman die aanbelt en zegt dat hij eerder die avond een verstrooide Piet had die de cadeautjes verkeerd had bezorgd ofzo.
  • Houd zoveel mogelijk je vaste dagritme aan, structuur geeft rust. Je denkt dat je je kind fijn verwent met bijzonder eten en latere bedtijden, maar dit geeft juist ook veel onrust en kan ze van slag brengen (dit zullen ze niet zeggen, maar merk je aan drukker gedrag of bijvoorbeeld slechter slapen).
  • Houd jezelf in met Sinterklaas en kerstversieringen. Felle kleuren en lichtjes zijn grote prikkels, en dus moeilijk te negeren om te focussen op wat papa of mama zegt, moeilijk om af te blijven, en het is voor je kind extra moeilijk om naast een fonkelende kerstboom te ontspannen.

Is jouw kind ook non-stop bezig met wat hij zal krijgen? 

  • Laat hem een lijstje maken van 5 (of een ander aantal) dingen aan de hand van een speelgoed reclamefolder (tussen de ..-.. euro) en vertel dat Sint en Piet die zeker gaan kopen (laat evt. kannietkiezenPiet het in een gedicht bevestigen).
  • Maak een gedicht voor in de schoen waarin Sint of Piet ‘per ongeluk’ al verklapt wat er gekocht is. Bij een ouder kind kan je dit ook gewoon zeggen.
  • Doe het net als de ouders hierboven: koop het gewoon samen.

Vindt jouw kind het sinterklaasfeest zelf te spannend (intocht of op school)?

  • Bereid het goed voor, spreek alle verwachtingen (ongeschreven regels) hardop uit van hoe je wil dat het kind zich gedraagt en maak er afspraken over.
  • Creëer voorspelbaarheid door de dag samen ’s ochtends door te lopen. Gaat een Piet de klas overhoop halen ’s nachts, laat dit dan alvast weten en begeleid je kind bij het op school komen in de ‘puinhoop’.
  • Laat aan de Sint/Pieten weten wie jouw kind is en wat hij niet fijn vindt, zodat ze hier rekening mee kunnen houden.
  • Laat je kind een vaste taak geven, zodat hij weet wat hij moet doen. Dit geeft houvast.
  • De intocht: ga op tijd zodat je niet door de menigte een plekje hoef te zoeken en kies een rustiger stukje. Over het algemeen geldt: ga korter. Misschien nog beter: kijk het alleen op tv.
  • Houd er rekening mee dat dit zoveel indruk maakt en zo prikkelrijk is dat je kind hierna even tijd nodig heeft om bij te komen (lees: heel druk is, even heel boos kan worden). Plan hierna ook zeker een uur rust thuis, laat je kind bijvoorbeeld even tekenen of kleuren, of juist even trampolinespringen of een balletje trappen.

Nog meer weten?
Wil je meer informatie of praktische tips voor jouw situatie, neem dan gerust contact met ons op.

Meer lezen over prikkelgevoelige kinderen? Lees de blog die wij schreven voor oppasbron.nl.

Leave your comment