Winterdepressie? Dit doe je eraan

De herfst is onderweg. De eerste kastanjes zijn bij mij in de straat al gevallen. Regen en wind zijn uit hun zomerslaap ontwaakt en spelen met de natuur. Prachtig vind ik het om, liefst met wind mee natuurlijk, langs de singels te fietsen en de herfstkleuren in de bomen te zien ontwaken. De dagen worden korter en donkerder. De één geniet van die knusheid, de ander ziet zijn stemming achteruit gaan. Want helaas, ongeveer één op de vijftien mensen heeft last van een winterdepressie.

Winterdip of winterdepressie?
De meeste mensen herkennen het wel: dat futloze gevoel als het dagen achtereen regenachtig en donker weer is, en je het liefst onder je dekens wil weg kruipen tot het weer licht wordt. Als dit gevoel langer dan een paar dagen aanhoudt, zou je kunnen spreken van een winterdip. Maar wat is nu het verschil tussen een winterdip en een winterdepressie?

Stel je nu voor dat je dat gevoel maanden achtereen hebt. Je hebt weinig energie, geniet niet van de dingen die je normaal leuk vindt, slaapt veel en wordt moe wakker, hebt geen zin in sociale activiteiten en een toegenomen behoefte aan zoetigheid. Bovendien is er geen andere aanleiding voor dit sombere gevoel, zoals tegenslagen in je leven. In dat geval kan het zijn dat je last hebt van een winterdepressie. Hier vind je een lijst van alle kenmerken.

Winterdepressie versus ‘gewone’ depressie
Het verschil tussen een winterdepressie en niet seizoensgebonden depressie is op de eerste plaats natuurlijk dat het alleen in het najaar voorkomt. Het heeft te maken met het (zon)licht: mensen kunnen met verminderd (zon)licht minder goed functioneren. Als het (zon)licht afneemt, gaat je lichaam automatisch over op een trager ritme. Bij mensen met gevoeligheid voor winterdepressie is de vertraging dusdanig dat het gewone levensritme verstoord raakt. De klachten van een winterdepressie verdwijnen spontaan als het weer lente wordt.
Een ander verschil zit hem in de kenmerken: mensen met een niet-seizoensgebonden depressie kunnen vaak juist slecht de slaap vatten, terwijl mensen met een winterdepressie vaak overmatig slapen. Ook in het eetpatroon zitten verschillen: mensen met een winterdepressie hebben vaak een ongeremde behoefte aan zoetigheid, terwijl mensen met een niet-seizoensgebonden depressie vaker juist een verminderde eetlust hebben.

Wat kan je eraan doen?
De lichttheorie is momenteel de meest verklarende theorie voor winterdepressies. De remedie is dan ook relatief simpel: meer zonlicht opzoeken. Een dagelijkse wandeling van een uur zou goed werken. Ook wordt veel gewerkt met lichttherapie: elke ochtend na het wakker worden jezelf even blootstellen aan een speciale lamp die heel sterk licht afgeeft, vermindert ook aanzienlijk de klachten. En als je de middelen hebt, is een wintervakantie met veel zonuren zeer aan te bevelen.

Het lusteloze kan mede veroorzaakt worden door een tekort aan vitamine D. Je lichaam maakt dit normaal gesproken aan als je in het (zon)licht komt. Omdat we in de winter weinig zon hebben en veel binnen zitten krijgt je lichaam niet de mogelijkheid dit voldoende aan te maken. Lekker veel buitenspelen helpt, maar is soms niet voldoende, omdat de zon nu eenmaal weinig schijnt en we veel bedekkende kleding aan hebben. Naast een lusteloos gevoel kan je het ook herkennen doordat je tandvlees snel gaat bloeden bij het tandenpoetsen, en aan dat je weinig energie hebt. Je kunt je lichaam makkelijk een extra vitamine D boost geven, de supplementen zijn namelijk gewoon bij de drogist te verkrijgen. Laat je dan wel goed adviseren over de juiste dosering door de apothekers assistente bij de drogist of de huisarts.

Tips voor kinderen en jongeren met een winterdepressie:

  • Laat je kind zoveel mogelijk op de fiets naar school gaan (in plaats van met het openbaar vervoer of auto).
  • Een ‘wake-up light’ als wekker helpt erg bij het opstaan in het donker.
  • Weekend? Maak een herfst/winterwandeling.
  • Bij veel zoete trek: zorg dat er voldoende zoet fruit in huis is. Evt. gedroogd fruit kan ook. Dit stilt ook de zoete trek, en beperkt gewichtstoename en schuldgevoelens.
  • Beperk het zeer lange uitslapen, vanwege het risico op omdraaiing van het dag-nacht ritme. Juist in de weekenden ook het weekritme aanhouden (met max. 1 uur speling) helpt om de schoolweek weer te starten.
  • Melatonine (te koop bij de drogist) kan helpen het slaapritme te reguleren. Lees goed de bijsluiter over hoe je dit middel moet gebruiken en vraag evt. de huisarts om advies.
  • Lichttherapie is de nummer één behandeling bij winterdepressies. Neem gerust contact met ons op, wij kunnen u hierin begeleiden en in een paar sessies u en uw kind helpen een goede behandeling tegen winterdepressie op te zetten. Lees meer over ons.
  • Sommige mensen hebben zulke ernstige klachten dat zij, naast de lichttherapie, een antidepressivum voorgeschreven krijgen. Informatie hierover kun je bij de huisarts vragen.
  • Wanneer het buitenspelen niet voldoende blijkt: Extra vitamine D slikken.

Leave your comment